حسين مير حيدر

368

معارف گياهى ( فارسى )

رودبار شناسايى شده است . از گل و ريشه و در برخى موارد از برگ و تخم اين گياه نيز در طب سنتى به عنوان دارو استفاده مىشود . تركيبات شيميايى در ريشهء بنفشه معطّر گلوكوزيد و متيل ساليسيلات « 1 » يافت مىشود . از ريشهء بنفشه يك آلكالوئيد به نام ويولين « 2 » و يك گلى كوزيد به نام ويولاكوئرسيترين « 3 » كه احتمالا مشابه روتين است و يك ساپونين به دست مىآيد . در ريشه‌ها و غنچه‌ها و برگهاى بنفشه تركيب متيل ساليسيلات در شكل گلوكوزيد وجود دارد . و يولين پس از اينكه از ريشه بنفشه استخراج شد به شكل گردى است سفيدرنگ با طعم تلخ و تند كه در آب كم حل مىشود ولى در الكل حل نمىشود و قىآور است . بنفشه داراى مقدار كمى اسانس با بوى مطبوع است و برگ آن نيز داراى مقدار كمى آنتوسيانين « 4 » مىباشد . خواص - كاربرد در هند از بنفشه به عنوان معرّق و براى كاهش تب استفاده مىشود . از گل بنفشه به عنوان نرم‌كننده و در موارد اختلالات صفراوى و ناراحتىهاى ريه‌ها مصرف مىشود . از گل بنفشه شربتى درست مىكنند كه براى رفع ناراحتىهاى بچه‌ها مفيد است . و از ريشهء آن به عنوان قىآور استفاده مىشود . بنفشه از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى سرد و مرطوب است و از نظر خواص معتقدند كه مسهل صفرا مىباشد و عطش ، حدت خون ، تبهاى گرم و خفقان را تسكين مىدهد . اگر در اين موارد با ماء الشعير و آلو خورده شود اثر آن بيشتر است و براى نزله ، زكام ، سرفه و سرماخوردگى و ناراحتىهاى معده و كبد و طحال و درد كليه چه از طريق خوردن و چه از طريق ريختن و ماليدن دم‌كردهء آن روى عضو و يا استفاده از ضماد آن نافع است .

--> ( 1 ) . Methyl Salicylate ( 2 ) . Violine ( 3 ) . Violaquercitrin ( 4 ) . Anthocyanine